Como funciona o sistema de pensións en España

Explicámosche como funcionan as pensións públicas de xubilación en España

O sistema de pensións públicas en España funciona baixo cinco principios:

1. Principio de repartición: as cotizacións dos traballadores en activo financian as prestacións existentes nese momento.

2. Principio de proporcionalidade contributiva: a contía das prestacións gardará relación directa coas cantidades achegadas ao sistema público e ao período de cotizacións efectuadas.

3. Principio de universalidade: aqueles que non contribuísen ao sistema poderán acceder ao nivel non contributivo de prestacións para poder cubrir as necesidades máis básicas.

Báner superior Calcula xubilación Báner superior Calcula xubilación
Aforra para a túa xubilación
Calcula a súa mellora coas achegas a un plan de pensións

4. Principio de xestión pública: o sistema da Seguridade Social estará xestionado e financiado por entidades públicas.

5. Principio de suficiencia de prestacións: a contía das prestacións debe ser suficiente para asegurar as necesidades protexidas.

O organismo encargado de xestionar este sistema é a Seguridade Social que, ademais, salvagarda a asistencia para os traballadores que perdesen o seu emprego ou causen baixa por enfermidade ou discapacidade. Vexamos máis en detalle de que maneira se organizan e reparten as pensións en España.

Un fondo común para todos os traballadores

As prestacións sociais, como a pensión pública por xubilación, están protexidas e recoñecidas pola Constitución española no seu artigo 41: “Os poderes públicos manterán un réxime público de Seguridade Social para todos os cidadáns, que garanta a asistencia e as prestacións sociais suficientes ante situacións de necesidade, especialmente en caso de desemprego. A asistencia e as prestacións complementarias serán libres”.

Para soster este dereito, a diferenza doutros países nos que cada traballador cotiza e achega diñeiro para o seu plan de pensións privado e individual, en España o sistema público de pensións nútrese das achegas de todos os traballadores; estes contribúen, a través das súas cotizacións á Seguridade Social, a unha denominada "Caixa única" da que sae o diñeiro para pagar as pensións públicas por xubilación do nivel contributivo dos traballadores xa retirados. É a anteriormente citada solidariedade interxeracional, á que hai que sumar a solidariedade interrexional, que garante que todos os cidadáns do Estado español teñan dereito á súa pensión por xubilación, independentemente da rexión na que vivan.

O acceso á pensión pública por xubilación

No momento da xubilación, que en España e de maneira ordinaria se produce en 2016 aos 65 anos e 4 meses (65 anos para quen cotizase polo menos 36 anos), o traballador accede a unha pensión mensual de carácter vitalicio cuxa contía depende das bases polas que cotizase nos últimos anos de vida laboral (últimos 19 anos en 2016 e últimos 25 anos en 2022 e anos sucesivos), así como dos anos que cotizase e do tipo de xubilación ao que acceda (ordinaria, anticipada ou diferida).

Isto ocorre se cumpre os requisitos de acceso a esta pensión:

1. Acreditar, polo menos, quince anos de cotizacións.

2. Acreditar un mínimo de dous anos de cotizacións no intervalo dos quince anos inmediatamente anteriores ao acceso á xubilación.

É importante sinalar que a idade ordinaria de xubilación vai cambiar nos próximos anos en consecuencia dunha reforma lexislativa, polo que eses 65 anos e 4 meses se irán incrementando paulatinamente ata alcanzar os 67 anos en 2027. Poderán seguir xubilandose sen penalización aos 65 anos quen acrediten, polo menos, 38 anos e 6 meses de cotizacións.

O motivo ten que ver coa sustentabilidade do sistema que se basea, como vimos anteriormente, no número de traballadores activos, no número de beneficiarios de prestacións e nas contías tanto das cotizacións como das prestacións, entre outros.

Báner central Plan de pensións Báner central Plan de pensións
Plans de pensións adaptados ás túas necesidades
Coñece as distintas opcións que che ofrecemos

Sostibilidade do sistema

De maneira simplificada, para que o sistema público de pensións sexa sustentable debe haber máis traballadores activos que número de pensionistas, é dicir, que a continuidade do sistema ten unha forte dependencia da pirámide de poboación. Porén, nos últimos anos o número de traballadores descendeu como consecuencia da elevada taxa de paro, mentres que o número de pensionistas se viu incrementado; isto, unido a unha evolución da poboación cuxa tendencia indica que haberá cada vez máis persoas maiores e que estas vivirán máis anos, puxo en dúbida a sostibilidade do sistema.

Paralelamente, os novos xubilados acceden a unha pensión media máis elevada, xa que cotizaron por bases maiores, mentres que os novos cotizantes se incorporan con salarios e, polo tanto, con bases de cotización menores.

Un claro exemplo desta situación represéntao o estado do Fondo de Reserva da Seguridade Social, un ‘peto’ no que desde o ano 2000 se foi gardando o superávit do sistema da Seguridade Social. Nos últimos cinco anos recorreuse a este fondo debido a que o sistema gasta máis do que ingresa; é dicir, a que os traballadores activos xa non poden soster por si sos as pensións públicas.

Ante esta realidade, aos traballadores actuais preséntaselles un futuro no que o seu nivel de vida na xubilación con base na súa pensión pública pode ser menor do esperado, polo que produtos de aforro e investimento como os plans de pensións poden supor unha interesante alternativa á hora de complementaren os ingresos na xubilación.

CTA Simulador pensións CTA Simulador pensións
Coa colaboración do Instituto BBVA de PENSIÓNS:
Plans de pensións - Tamén che podería interesar Plans de pensións - Tamén che podería interesar

Tamén che podería interesar

  • Estes son os cambios realizados en 2018 arredor das pensións e a cantidade máxima que se pode recibir de xubilación.
  • Estes son os cálculos que debes realizar para obter a prestación da pensión que recibirás tras xubilarte.
  • Varios factores poden afectar á retención do IRPF das pensións de xubilación. Descubre a túa porcentaxe.
Plans de pensións - Ferramentas Plans de pensións - Ferramentas

Ferramentas de plans de pensións

  • Cal sería o importe da túa pensión pública cando te xubiles? Descóbreo en tres sinxelos pasos.
  • Encontra o plan de pensións que mellor se adapte ás túas necesidades de aforro e comeza a planificar o teu futuro.
  • O noso comparador permitirache coñecer as características de todos os nosos plans e elixir o que mellor se adapte a ti.
  • Co noso simulador poderás coñecer a prestación final que recibirás así que te xubiles.
  • Queres saber canto poderías aforrar na túa declaración da renda facendo achegas a un plan de pensións?