Tiina Mäkelä

Directora 'KiVa' contra o acoso escolar

"Hai que ensinar a estudantes, profesores e pais a recoñecer as situacións de bullying"

Podes ver o vídeo completo aquí.

O programa KiVa é un programa finés deseñado contra o acoso escolar que se basea en moitos anos de investigación.

Hai tres características principais do que é bullying. A primeira é algo intencional; non é un accidente, ou un incidente. Alguén está facendo dano físico, psicolóxico, social, verbal a propósito. En segundo lugar, é algo que se repite, trátase de algo sistemático. Por exemplo, unha agresión só unha vez aínda non é acoso escolar. E o terceiro punto, hai unha diferenza de poder. Pódese ver que hai, realmente, algúns que teñen máis poder, pode ser polo status social, por ser máis forte fisicamente ou unha persoa máis popular no grupo que está acosando unha persoa ou unhas persoas con menos poder

No comezo non sabemos, realmente, se é acoso ou non é acoso, entón temos que ter un espírito de investigar antes de decidir. Hai que escoitar e falar coa presunta vítima, entender a súa perspectiva. Despois hai que falar individualmente cos que participaron no acoso, individualmente e, tamén, de maneira grupal. E hai que traballar en buscar algúns compañeiros que poderían apoiar a vítima. E en todo este proceso damos moito protagonismo aos nenos. Sempre hai que colaborar coa familia, é moi importante que as familias estean informadas. A mensaxe é esta: buscar solucións xuntos.

"Se sofres acoso escolar é moi importante buscar axuda, saber que non estás só nesta situación. Ás veces axuda pensar de antemán unha situación e como reaccionar de maneira asertiva"

A prevención é a clave porque, lamentablemente, moitas veces actuamos cando xa temos unha situación de acoso. No programa KiVa creamos leccións ou actividades durante todo o ano, traballamos bastante coas competencias socioemocionais: valores, a importancia da responsabilidade compartida… Por exemplo, que se eu vexo un conflito é responsabilidade miña axudar o meu compañeiro. Con estas leccións estamos cambiando as actitudes e o dinamismo do grupo.

Cada neno é diferente, entón, son os pais quen coñecen mellor cando o seu fillo ou filla está angustiada. Pero, normalmente, poderiamos dicir que hai algún tipo de cambio no comportamento. Por exemplo, á miña filla encántalle ir ao colexio e de súpeto non quere ir. Ás veces, mesmo acontece que comeza a perder cousas ou parece que ten accidentes ou vén con cousas rotas. Estes poderían ser algúns sinais de que talvez está pasando algo, pero non sempre significa que é acoso escolar. É unha alarma que hai que empezar a investigar.

É moi importante falar cos teus fillos. Talvez o queren negar porque lles dá medo, pola vergonza non queren falar. Pero é moi importante que os pais mostren que están totalmente, 100 %, ao seu lado. Hai que dicirlles que o acoso nunca é a súa culpa, porque talvez pensen que son culpables. Non hai ningunha cousa que xustifique o acoso. Poderíanse practicar as situacións de cando están pasando estas cousas. Por exemplo, diante do espello. Pódese traballar como aprender a dicir “non” de maneira asertiva.

Biografía
Doutora en Ciencias da Educación e directora para España e América Latina do Programa KiVa contra o 'bullying'. Este método, auspiciado polo Goberno de Finlandia, creouse na Universidade de Turku, segundo as recomendacións da investigadora Christina Salmivalli. Hoxe en día, o programa pelexa contra o acoso escolar nos Estados Unidos, Europa ou América do Sur.