Francesco Tonucci

Maisua eta pedagogoa

"Heztea norberak jaiotzetik egin beharrekoa "ateratzean" datza"

Bideo osoa ikus dezakezu hemen.

Galdetzen zidatenean zer lan egiten nuen, ez zitzaidanez gustatzen esatea psikologoa edo pedagogoa nintzela, esaten nuen "haurlogoa" nintzela. Eta benetan esaten nuen zeren sinetsita nago nire bizitzan gehien egin dudana izan dela haurtzaroa ulertzea eta ezagutzea. Haurtzaroa berreskuratzea, izan ere guk, helduok, ezagutu egin behar genuke, guztiok izan baikara haur.

Eskolan gauza aspergarriak egiten dira, gauza pisutsuak egiten dira. Egia da, zaila da eskolak espero dituen helburuak lortzea, pertsonak heztearena. Eta ez dut nik esaten, Bruner izeneko pertsona oso garrantzitsu batek esaten zuen, Ameriketako Estatu Batuetakoa den psikologo batek, orain dela urte gutxi hil zena, eta esaten zuena ezin dela onartu ikasleak asper daitezen eskolan. Kosta ahala kosta saihestu behar da, bere hitzetan. Eta hori gertatzen da zoritxarrez. Eta presioaz hitz egiten zuen berak. Eskolan denbora asko pasatzen da. Ordu asko egunean. Egun asko astean. Aste asko hilean. Hilabete asko urtean. Eta urte asko. Eta hori guztia presiopean bizitzea oso pisutsua da. Eta ez du ekoizten.

Proposatu egiten dut eskolak ikasgelaren ideia gaindi dezala. Ziur nago ikasgela ez dela leku naturala. Eskola batean askotan errepikatzen den lekua da. Altzari berak, gutxi gorabehera horman gauza berak... Eta hori arraroa da, ezta? Irudikatu gela guztiak berdinak dituen etxe bat. Beldurrezko pelikula baten antzekoa izango litzateke. Eta beti berdina den leku horretan denetik egiten da. Mahai berean, aulki berarekin, postura berean matematika, hizkuntza, marrazketa, musika, zientziak lantzen dira. Eta ezin al da alderantziz egin? Ikasgelak izan beharrean, tailerrak izatea. Eta bakoitza gauza desberdin baterako. Eta haurrak ibili egiten dira, oinez ibiltzen dira. Leku batetik ateratzen dira beste batean sartzeko. Ez da asko ibili behar baina zerbait da. Ez da beti leku berean eserita egon behar. Ez ditugu aulkiak behar tailer askotan. Asko gustatzen zait ideia hori. Eskola irekiaren ideia. Eta eskola bi zentzutan irekiko da: Eskolatik ateratzen da naturaren mundua, mundu soziala ezagutzeko... Eta eskola ireki egingo da mundua jasotzeko.

"Eskola aspergarria izan daiteke. Soilik klima erlaxatu eta dibertigarri batean hazi daiteke benetan haur bat"

Orain dela 20 edo 30 urte, hori zen ohikoa. Eskolatik ateratzen zen ingurunea ezagutzeko, auzoa bisitatzeko, hiria ezagutzeko... Ibilaldiak egiten ziren naturara, behatzeko, zerbait jaso eta eskolara eramateko... Eta eskolak gonbitea egiten zien, adibidez, gurasoei, haiek bere lanbidea azal zezaten; aiton-amonei haien istorioa konta zezaten, oso interesgarria zena.

Ebaluatzeko eta guztiak altuera berdinean neurtzeko modua dira azterketak. Ezta? Batek ongi erantzuten badu, oso ongi egiten badu, nota oso altua lortuko du: zortzi, zortzi, zortzi. Zer esan nahi du zortzi lortzeak? Nondik hasi zara? Lehen bederatzikoa bazenuen eta orain zortzikoa, behera egin duzu. Negatiboa da. Ez duzu ezer egin. Baina lau bat bazenuen eta orain sei bat atera baduzu, asko da. Horregatik, bidegabekeria handia da guztientzat maila bera duen azterketa bat. Eskolak ez luke izan behar guztiak berdinak izateko helburua. Kontrakoa izan beharko luke: guztiak maila desberdinekoak izatea, berdinak ez izatea. Aniztasuna baloratu behar litzateke. Hain zuzen ere gaur egun, eskolak guztiak onartzen ditu. Haur azkarrak, horren azkarrak ez direnak... Ni txikia nintzenean, arazoak zituztenak "eskola desberdin" batera joaten ziren, ongi ikasten ez zutenentzako eskolara. Orain eskoletan daude.

Maisuak konfiantzazko pertsonak izan behar lukete. Horiengan konfiantza izan daitekeen pertsonak. Niri ez zait gustatzen horiek beste guraso batzuk izatea. Uste dut ama bat eta aita bat nahikoak direla. Gustatuko litzaidake maisuak eta irakasleak maila berean garrantzitsuak diren beste pertsona bat izatea, ospe handiarekin baina atseginak izanez. Askotan pentsatzen da ospetsua bada aparteko pertsona izan behar duela. Erabat faltsua da hori. Maisu onenek beti izan dituzte maite zituzten ikasleak. Hori da saiatu behar duguna egiten.

Biografia
Marrazkilari hau, maisua eta pedagogoa, haurtzaroaren eskubideen defendatzaile sutsua da. "Los niños y las niñas piensan de otra manera" edo "La ciudad de los niños" liburuen egileak, horretaz gain, sinesten du eskola irekiago batean, ohiko ikasgelak ordezkatuko dituzten tailerrekin, eta haurrak izanez haien kabuz erabakitzen dutenak zertan inbertitu nahi duten denbora gehiago.