Pilar de la Torre

Psikologoa eta psikoterapeuta

"Epaiketak eta mehatxuak zaildu egiten dute harreman ona izatea gure seme-alabekin".

Bideo osoa ikus dezakezu hemen.

Pertsona guztiak, gure bizitzako edozein egoeratan, arazoak dituzten egoeretan edo egoera zoriontsuetan, lehen une batean nahi duguna da gure alboan dagoen pertsonak begiratu eta lagun gaitzan berotasunez. Komunikazio ez-bortitzak, energia bero hori aurkitzen lagundu, eta geure burua hortik nola adierazi erakusten digu.

Tresnarik boteretsuena da komunikazio ez bortitzaren prozesua bere lau pausoekin: gertaerak, sentimenduak, beharrak eta ekintza. Demagun nerabe bat bost gutxiegirekin iristen dela etxera. Ez genuen espero hainbeste irakasgai suspendituko zituenik. Badirudi berak ere ez zuela espero. Baina suspenditutako irakasgai asko dituen noten buletina dugu esku artean. Bost ditu, garrantzitsuenak direnak. Bertan gaude, familian edozein gatazka egoeretan, bidegurutze batean gaude. Norantz joko dut? Oztopoen eta hormen bidea hartuko dut harremanean, energia-higadura izugarriarekin nik gertatzea nahi dudana lortzeko? Edo elkargunearen bidea aukeratuko dut, sakontasunarena, elkarrizketarena, gertatzen ari dena ikustearena, enpatiarena, zintzotasunarena? Mehatxa dezakezu, zuzenean zigortu egin dezakegu, sari batekin xantaia egin diezaiokegu, epaitu egin dezakegu. Epaitu egin dezakegu alfer edo axolagabe gisa. Nahiko luzea den hizketa eman diezaiokegu gainditzea zergatik den garrantzitsua azalduz, 14 urte izanik, irakasgaiak, bere etorkizunari buruz, irteera profesionalei buruz. Gomendioak ematea. Lehenengoa, zeren gure seme-alabei egoera baikor edo zailetan gomendioak ematen dizkiegunean kasuen % 99n, ez dizkigute eskatu. Eta ez da soilik ez digutela eskatu, baizik eta ez dela haiek gugandik behar dutena. Haiek entzutea, ulertzea, onartzea behar dute. Kasu askotan, eta ez gomendioa. Eta gure gomendioak nahi dituzten egoera gutxi horietan, gomendio hori baino lehen, oso ondo datorkie ulertuak eta entzunak sentitzea. Ironiaz hitz egin dezakegu eta isilik gera gaitezke xantaia emozional horretatik. Errudun sentiaraz diezaiokegu dugun atsekabea dela eta.

Harremanetan elikadurarekin bezala gertatzen da. Zuk, egunean zehar, jan ditzakezu oso nutritiboak ez diren gauzak eta nutritiboak diren gauzak. Eta nutritiboak ez diren gauzak jateak ez diote balioa kentzen nutritiboa denari. Komunikazioan, gauza bera gertatzen da. Egoera batzuk bizi ditzakegu... eta ahal dugun moduan konpondu behar ditugu. Gizakiak gara, Óscar. Ez dut uste seme-alabekin egoera guztiak konpontzen dituen inor dagoenik, egun dugun egunerokotasunaren erritmoarekin, ezta bere inguruko pertsonekin ere, elkargunetik, zaintzatik, ulermenetik eta enpatiatik. Seme-alabekin, bizitza osorako bidea da hori, ez da inoiz amaitzen. Lana, lana eta lana da. Eta fruitua, fruitua, fruitua. Gelditu eta energia jartzea eskatzen du gure seme-alabei gertatzen zaiena ikusten saiatzen. Zer gerta dakioke? Zer behar dezake? Zer izan daiteke garrantzitsua berarentzat? Eta, geratzeko ahalegin hori egiten dugunean, batzuetan gure gogoaren arabera jokatzera garamatzan bulkadari eusten diogunean, beste bidetik joatea lortzen dugu. Eta zoragarria da emaitza. Eta sartzen garen bakoitzean eta zoragarria denean emaitza, errazagoa egiten zaigu, motibazio gehiago dugu, konturatzen baikara merezi duela.

Komunikazio ez bortitzaren sekretuak

Argi dago gurasoek seme-alabei eskatzen dietenean, haientzat onena nahi dutelako egiten dutela. Baina, oro har, inori ez dio onik egiten gauzak egiteko agintzea, betekizunak ezartzea. Edozein adinetan. Eta hori ez da inolako teoriarik, hori gizakiaren bizipena da bere sistema emozionala osatuta dagoen moduarengatik. Gizakiak jaiotzetik askatasuna eta aukeratzeko askatasuna defendatzeko prestatutako konstituzio emozionala baitu. Eta horrek exijentzia ukatzera darama. Horrekin, erraza da ulertzea da exijentziarekin, askotan, prezio oso altua ordaintzen dugula gure seme-alabekin. Eta gure burua aurkitzen dugu nondik jo ez dakigun egoera batean, exijitzeari ez diogulako utzi nahi, haientzako onena nahi baitugu, maite ditugulako, eta aldi berean ikusten dugu exijentziarekin jasotzen ditugun fruituak askotan jaso nahi ditugun horien aurkakoak direla.

Exijentziaren alternatiba? Elkarrizketa eta mugak. Muga garbiak, egituratuak, maitasunezkoak. Eta elkarrizketak garamatzan konexiora igarotzen garenean... Zer behar duzu, zer behar dut, eta zer egin dezakegu batera bi beharrak zaintzeko? Exijentzia dagoeneko ez da beharrezkoa eta bilakaera dago, eta motibazioa ere bai. Funtsean exijentziak bilatzen duena. Eta jakina, une jakinetan, guk uste ditugun mugak jarriko ditugu guraso gisa. Eta bizitzen ari garen horretan bilakaera izatea ahalbidetuko duten ekintzetatik eta barne hartuko dituzten mugetatik, exijentziak beharrezko izateari utziko dio.

Komunikazio ez-bortitzak mugak jartzea eskatzen du. Gure seme-alabekin, edo inguruko edozein pertsonarekin dugun harremanetan, mugarik jartzen ez bada, lehenago edo geroago komunikazio bortitza izango da. Baina mugak ez direnean jartzen, aldeetakoren baten beharrak ez dira errespetatu edo zainduko. Eta batzuetan nahastu egiten da komunikazio ez bortitza ezetz ez esatearekin, zapuztu egiten duten mugak ez jartzearekin. Eta hori nire ustez, azkenean nahaspila da, hutsala da. Funtsean zaintzarik ez duen zaintzeko modua dauka, ez baita errespetatzen aldeetako batentzat garrantzitsua den hori. Nola jar dezakegu ahalik eta leunena den muga bat jakinik prozesuaren erdian frustrazioa dagoela? Argi utzi nahi dudan lehenengo gauza da beste pertsonak ez dituela mugak behar, dagoen egoeran dagoela ere. Gure behar bat zaintzeko jartzea aukeratzen dugun ekintzak dira mugak.

Biografia
Pilar de la Torre Madrilgo Complutense Unibertsitateko Psikologia lizentziaduna, Gestalt Psikoterapiako espezialista, Komunikazio Ez-bortitzaren Institutuko sortzailea eta zuzendaria, eta Marschall Rosenbergen ikasle ohia da. "Fundamentos y prácticas de comunicación no violenta" liburuaren egilea ere bada.