Alberto Soler

Psikologo klinikoa 

«Pentsamendu kritikoa eta aginduak itsu-itsuan ez betetzea sustatu behar dugu»

Bideo osoa ikus dezakezu hemen.

Berdin dio zein ongi egiten dugun gurasook: ia-ia ezinezkoa da anai-arreben zelorik ez agertzea. Estatistikek diote kasuen % 90ean zeloak agertzen direla anai-arreba zaharrenetan anai-arreba txikia agertzean. Kontuan izan ditzakegu gauza batzuk haurdunaldiaren hasieratik haurtxoa iritsi arte oihartzuna gutxiagotu ahal izateko. Faktore batzuk daude zeloak maiztasun handiagoarekin agertzea eragin dezaketenak. Iristen den anai-arreba txikia sexu berekoa denean. Edo, batez ere, bi eta lau urte artean pixka bat zailagoa izaten da. Gomendagarria da hark parte hartzea ahalik eta gehien prozesuan. Amarekin kontaktua asko sustatzea: Sabela ukitzea, ostikotxoak senti ditzan. Parte har dezan bere anai-arrebaren iristearen prestakuntzetan: Gela prestatzea, erosketak egitera joatea. Eta horretaz gain oso garrantzitsua da iristearen unea, ospitalean protagonismoa izango duen lekua ematea. Guk gure seme edo alaba ezagutuko dugu, baina berak bere anai edo arreba ezagutuko du. Eta oso une garrantzitsua da maila emozionalean berarentzat. Normala da apur bat baztertuta sentitzea. Zeloekin izaten den unerik zailena da haurtxoa jada ez denean sehaskan uzten duzun uraza, titia hartu, lo egin eta kaka egiten duena bakarrik. Graziak egiten hasten denean, barrezka hastean, lau oinean ibiltzen hastean, bere autonomia erakusten hastean. Orduan anai-arreba zaharrak bat-batean hurrengoa esaten du: "Arraioa, hau mehatxua da. Grazia asko egiten hasten da hemen ditugunei. Jostailuak hartzen hasi zait". Orduan, batzuetan, irabazi dugula uste dugunean, bat-batean aurpegian lehertzen zaigu. Normaltasunez eraman behar dugu.

Gurasoek, pertsona desberdinok modu desberdinak ditugu errealitate berari aurre egiteko. Eta aitatasun eta amatasunarekin gauza bera gertatzen da. Amatasuna esperientzia bat baita eta aitatasuna beste desberdin bat. Diferentziak agertuko dira. Eta, egiatan, aita eta ama izatearen esperientzia horri ekiteko modu desberdin horietatik dator aberastasuna. Biok berdinak izan nahi badugu, nahi badugu zuk eta nik gauzak berdin egitea gure seme-alabekin, azkenean zerbait galduko dute. Galdu egingo baitituzte zuk, zure banakotasun horretatik, emakume izatetik, eman diezazkiekezun ñabardura horiek. Edo galdu egin daitezke nik aita gisa dudan banakotasunetik eman daitezkeen ñabadura horiek. Funtsezkoa da aitaren parte-hartzea. Eta ez da parte-hartzea, presente egotea da.

«Ikasleei jartzen dizkiegun etiketek eragina dute haien errendimenduan. Haurrak huts egiteko beldurrez bizitzea eragiten dute itxaropen handiek".

Etiketen kontuak berebiziko garrantzia du. Pentsatu, esaterako, supermerkatuko kontserba-potoetan. Flaskoan dituzten etiketa horiek oso erraz jartzen dira. Makina bat seriean jartzen doa. Baina, baten bat kentzen saiatu al zara? Ezinezkoa da ia. Ur beroaren azpian jartzen duzu, alkoholarekin, espartzuarekin saiatzen zara, eta oso zaila da kentzen. Bada guk haurrei jartzen dizkiegun etiketekin eta beste pertsona batzuei jartzen dizkiegunekin gauza bera gertatzen da. Behin etiketa bat jarrita dugun unean, ia konturatu gabe jarri diguten edo guk gure buruari jarri diogun etiketaren arabera jokatzen amaitzen dugu.

Sistema akademikoa gehiegi ardazten da kalifikazioetan, azterketan, frogan. Eta oso balio gutxi ematen zaio esfortzuari, oso gutxi balio du gaztetxo batek egunero egiten duen lana ikasturte osoan zehar. Azkenean, metodologia bat edo beste izan, froga objektibotik igaro behar dugu. Zure seme-alabak nota onak lortzen baditu, aitor iezaiozu ikasturtean egin duen lan guztia. Ez iezaiozu eman horrenbesteko garrantzia notari. Saiatu hori transmititzen egindako esfortzuaren ondorio gisa. Baina, batez ere, jakin dezala zuk ez diozula utziko kontent egoteari notak baxuagoak izango balira, zuk balioa ematen baitiozu berak goza dezan, ikas dezan, ez nota onak atera ditzan, balioa ematen diozula berak jakin-mina izan dezan, bere motibazioari balioa ematen diozula, zeinen indartsua den, duen energia.

Guztiok nahi dugu gure seme-alabek esana betetzea. Nire seme-alabak txikiak dira, kaletik doaz eta horiek nire esana bete dezaten nahi dut. "Gelditu" esan eta gera daitezela. Nahi dut haiek nire egunerokotasuna erraztea. Baina seme-alabak nerabezarora gerturatzean ihes egiten digu. Ez gara gai ikusteko harremanak aldatu egiten direla. Nerabeak direnean ez gara haientzat dagoeneko inspiratzen dituzten pertsonak, ez gara dagoeneko haien erreferentziazko esparrua, baizik eta bere antzekoak diren taldekoak begiratzera igarotzen dira erreferentziazko esparru gisa. Oso txikiak direnean guk hezten baditugu eta gure hezkuntzaren ardatza esanekotasun itsua bada, horiek nerabezarora iristean, jarraitu egingo dute modu berean portatzen. Eta buru egiten duenak, taldeko liderrak hurrengoa esaten dienean: "Hartu, frogatu hori erretzen eta ikusiko duzu zein ondo", esana beteko dute.

Esanak itsu-itsuan bete dezatela baino, pentsamendu kritikoa sustatu behar dugu. Hori, zalantzarik gabe, askoz deserosoagoa da guretzat txikiak direnean. Horrek gure burua probatzea baitakar. Horrek dakar asko eustea, mingainari kosk egitea, pazientzia izatea, haien atzetik pauso batera egotea. Baina pentsamendu kritikoa sustatzen badugu, gauzak nik edo beste norbaitek esaten dituelako soilik egin ordez, hazi ahala gaitasuna izango dute bidegabekeriez jabetzeko eta ikaskide batenganako tratu bidegabe edo iraingarriarekin bat ez egiteko. Horiek abusatu nahi dituen pertsona bati geldiarazteko. Arriskutsuak diren jarreretan ez sartzeko, hala nola, alkohola, segurtasun-arauak errespetatu gabe gidatzea, bere gorputza errespetatzea eta beste pertsonak hori errespetatzea. Eta hori pentsamendu kritikotik igarotzen da, ez hainbeste esanekotasun itsutik. Esana bete behar dugu, bai, baina garrantzitsuak iruditzen zaizkigun gauza horiek bete behar ditugu. Hortaz, guraso gisa gure egitekoa erraza jartzea da haiei eta esanekotasun hori soilik exiji diezaiekegu haientzat nahitaezko garrantzia duten gaietan.

Biografia
Psikologoa eta Masterra du Psikologia klinikoak eta Osasun-psikologian. «Hijos de padres felices» liburuaren egileetako bat, eta «Píldoras de psicología» bideo-blogaren protagonista, hezteko errezetak ematen eta arazoei buruz ohartarazten du: adibidez, mendetasun itsuan heztea, haurrengan pentsamendu kritikoa eta autonomia sustatu ordez.