Autonomoentzako pentsio-planak: aurrezki gehiago gaur, lasaitasun gehiago bihar

Hauek dira autonomoentzako pentsio-plan baten abantaila nagusiak:

• Errentagarritasuna: autonomoentzako pentsio-planera egindako ekarpenak adituek kudeatuko dituzte helburu batekin: lortuko diren etekinak maximizatzea.
• Malgutasuna: aukera ematen dio autonomoari noiz eta zenbateko ekarpena egin nahi dion pentsio-planari (inbertitzailearen egoerara eta profilera moldatuta).
• Zerga-arinketa: urtero egiten diren ekarpenetatik 1.500 €-raino kendu daitezke PFEZn, zerga-oinarria murriztuta.
• Erreskate-aukerak: aukera ematen du egindako ekarpena berreskuratzeko eta horrek erretirora iristean emandako etekinak jasotzeko, eta, gainera, egoera hauetan: titularraren laneko ezintasuna, gaixotasun larria, mendekotasun-egoera, titularraren heriotza, iraupen luzeko langabezia, edo autonomoentzako pentsio-plana hamar urteko antzinatasunera iristen bada.
  

Autonomoentzako sinplifikatutako laneko pentsio-planak sortu ziren 12/2022 Legearekin, zeina indarrean sartu zen 2023ko urtarrilean. Enpresa batzuek beren langileentzat dituzten laneko pentsio-planen antzera funtzionatzen dute.

Autonomoentzako pentsio-plan batek aukera ematen dizu urtean 5.750 €-ko gehieneko inbertsioa egiteko (autonomo gisa egindako lanagatik 4.250 €-ko ekarpena, eta 1.500 €-koa ekarpen indibiduala eginda).

Autonomo izateari uzten badiozu eta plan bat baduzu, etendako partaide izatera igaroko zinateke, eta urtean 1.500 €-ko ekarpena bakarrik egingo zenioke pentsio-plan indibidual bati.

Autonomo gisa berriro alta egiten baduzu, autonomoarentzako planera berriro ekarpenak egiten hasi ahal izango zenuke, urtean 5.750 €-ko mugaraino.

Erretiroa da pentsio-plana erreskatatzea ahalbidetzen duen egoeretako bat.

Planari ekarpena egin zaion urteetan ez bezala, pentsio-planetik erreskatatzen diren errentek (behin erretiratuta) PFEZren zerga-oinarria handituko dute, eta ez dute murriztuko, 'lan-errendimendu' gisa hartuko baitira. Garrantzitsua da, beraz, pentsio-plana erreskatatzeko modua kontuan izatea haren eragin fiskala ebaluatzeko.

Ideia argiago bat izan dezazun, adibide bat jarriko dizugu zergaren eskala orokorra kontuan hartuta. Kontuan izan kalkulu horietan eragina izan dezaketela zergadun bakoitzaren inguruabar pertsonalek eta familiarrek.

Aurreko adibideari heltzen badiogu: 35 urtez kotizatu ondoren, azken hamarkadan 22.000 €-ko soldata gordinarekin (urtean), 19.615 € inguruko pentsioa geratzen da (urtean). PFEZren tarteen indizearen arabera, erretiroagatiko errenta % 19koa izango da (lehen 12.450 euroak) eta geratzen dena % 24koa (19.615 euroraino).
Orain, adierazitakoaren arabera, pentsio-plana erreskatatu da, eta, horretarako, hainbat modu daude:

Modalitate horri esker, pentsio-planean metatutako kapitalaren % 100 erreskatatu ahal izango da, hau da, urteetan zehar aurreztu diren kuotak berreskuratuko dira, bai eta horietatik eratorritako balizko errentagarritasuna ere.
Pentsio-plana horrela erreskatatzean, zergen ordainketa bakarra egingo da (pentsio-planean aurreztutakoari dagokiona). Hori kalkulatzeko, erreskatatutako kopuruari (adibidez, 90.000 €) 19.615 €-ko urteko pentsio publikoa gehitu behar zaio, eta tasa marjinala % 45eraino igoko da. 60.000 eurotik gorako guztiak (49.615 euro gure adibidean) mota horri % 45eko zerga ordaintzen dio.

Planetik datorren zenbatekoaren ia gainerakoek ere (35.200 eta 60.000 euro bitartekoek) tasa handia ordaintzen dute: % 37.

Hurrengo urteetan berriro ordainduko dira zergak, pentsio publikoagatik bakarrik beste errentarik jasotzen ez delako, eta tasa marjinala berriro murriztuko da. Hala ere, pentsio-planaren erreskate-urtearen eragin fiskala oso handia da.

Pentsio-planaren erreskate-modalitate honen ondorioz, aldian behin jasotzen da (hilean behin, hiru hilean behin, sei hilean behin edo urtean behin) diru-kopuru bat, aldi berean finkoa edo aldakorra izan daitekeena (aukeratu dugun errenta-motaren arabera):

• 'Errenta aseguratu' baten alde egiten badugu: pentsio-plan baten errentagarritasuna merkatuaren mugimenduen mende dagoenez, jasotzen den kuota denborarekin alda daiteke. Aseguratutako errentetan ez da horrelakorik gertatzen, eta beti kobratzen da, pentsio-plana berreskuratzean, zenbateko bera.
• 'Finantza-errenta' baten alde egiten badugu: kasu horretan, plana erreskatatzeagatik aldizka jasotzen den zenbatekoa aldatu egiten da planaren errentagarritasunaren arabera.

Berriro adibidera: Lehen adierazi dugun bezala, 19.615 €-ko pentsio publikoaz baliatzen bazara, eta pentsio-planean 90.000 € aurreztu badira, modalitatea berreskuratzean, aseguratutako errentaren berrerabilpenean eta 20 urteko epean, gutxi gorabehera 6.569 € emango dituzu urtean. Pentsio publikoari gehituz gero, 26.184 € egongo dira, eta honela ordainduko dira:

• Lehenengo 12.450 euroak: % 19.
• 12.450 eta 20.200 bitartean: % 24.
• Gainontzekoa, 26.184 eurora arte: % 30.

Pentsio-planaren erreskatea errenta moduan, kapital moduan egindakoak ez bezala, eragin fiskal progresiboagoa izan ohi du,izan ere, zerga-ordainketa hainbat zerga-ekitalditan banatzen da. Orokorrean, pentsio plan bat erreskatatzeko modurik eraginkorrena da, baina zuzen planifikatu behar da erreskatea ordainagiri fiskala urteko zein zenbatekok gehien murrizten duen jakiteko eta saiatu behar da PFEZren tarte altuago batera salto ez egiten.

Pentsio-plan bat erreskatatzeko hirugarren modu bat erreskate mistoa da: aurreztutakoaren zati bat kapitalean jasotzea eta, ondoren, aldizkako errenta bat jasotzea.

Berriz ere, garrantzitsua da kalkulatzea zenbateraino den interesgarria kapitalaren zatia berreskuratzea eta PFEZaren tartea handitzeari edo ez handitzeari aurre egitea.