Os teus dereitos para conciliar vida laboral e familiar

Explicámosche os dereitos que establece a lei para conciliar a vida familiar e a laboral

Cando nace un fillo, as prioridades cambian. Un dos principais obxectivos é encontrar o equilibrio entre o traballo e a nova faceta familiar. Para lograr esa conciliación, a lei prevé diferentes permisos e medidas de conciliación para os pais.

1. A baixa maternal

O nacemento dun fillo e a adopción ou acollemento durante máis dun ano dun menor de 6 anos, ou dun menor de 18 anos con algunha dificultade para incorporarse á familia, dá dereito a un permiso laboral de 16 semanas.

  • Se o neno ten algún tipo de discapacidade, o permiso é de 18 semanas.
  • En caso de parto múltiple, súmanse 2 semanas por cada fillo a partir do segundo.
  • En casos de parto prematuro ou de necesidade de hospitalización do bebé, a nai pode interromper o descanso unha vez cumpridas as 6 semanas obrigatorias. Non obstante, se o bebé queda ingresado no hospital máis de sete días, a baixa maternal pode ampliarse de maneira excepcional tantos días como o bebé estea ingresado ata 13 semanas máis. 

Na maternidade biolóxica:

  • As 6 primeiras semanas débeas tomar obrigatoriamente a nai en xornada completa.
  • As 10 restantes pódense ceder ao pai ou compartilas con el e gozalas simultaneamente.
  • Estas 10 semanas pódense gozar en xornada completa ou parcial, sempre que haxa un acordo coa empresa. 

Nos casos de adopción e acollemento:

  • Se traballan os dous proxenitores, poden repartirse o tempo para gozar do descanso en paralelo ou de maneira consecutiva. Iso si, deben ser períodos sen interrupción e que non sumen máis de 16 semanas.
  • Toda a baixa pódese tomar en xornada completa ou parcial, sempre que haxa un acordo coa empresa.
  • Na adopción internacional, cando é necesario o desprazamento dos pais ao lugar de nacemento do bebé, o permiso pode empezar ata 4 semanas antes da resolución pola que se constitúe a adopción. 

Prestación por maternidade 

Durante o tempo que está de baixa, a traballadora recibe unha prestación económica da Seguridade Social, equivalente ao 100 por 100 da súa base reguladora (é dicir unha cantidade diaria que se obtén de dividir o soldo antes das retencións entre 30 días).
Requisitos

  • Traballar por conta allea, ou ser autónoma ou empregada do fogar e estar ao corrente do pagamento das cotizacións á Seguridade Social.
  • Acreditar os seguintes períodos de cotización:
    • Menos de 21 anos no momento do parto: non é necesario.
    • Entre 21 e 26 anos no momento do parto: 90 días nos 7 anos previos ou 180 días en toda a vida laboral.
    • Máis de 26 anos: 180 días nos 7 últimos anos ou 360 días ao longo da vida laboral.

2. Baixa paternal

Os pais traballadores teñen dereito a un permiso de paternidade de catro semanas interrompidas. En caso de paternidade múltiple, amplíase en dous días máis por cada fillo a partir do segundo fillo.

  • É independente da opción de compartir o permiso por maternidade. É dicir, o pai pode gozar dos dous se a parella así o acorda.
  • O permiso pode ser tomado a xornada completa ou parcial, sempre que haxa acordo coa empresa. 

Cando é posible beneficiarse del?

  • No período comprendido entre a finalización do permiso por nacemento de fillo (2 días por norma xeral), ou desde que se produce a resolución xudicial de adopción ata que finaliza o permiso por maternidade.
  • Inmediatamente despois do permiso por maternidade. 

A prestación por paternidade

Durante a baixa, o traballador recibe da Seguridade Social o 100 % da base reguladora.

Requisitos:

  • Traballar por conta allea, ser autónomo ou empregado do fogar e estar ao corrente do pagamento da cotización á Seguridade Social.
  • Acreditar que se cotizaron 180 días nos últimos 7 anos ou 360 días ao longo da súa vida laboral.

 

3. Permiso por lactación

O artigo 37.4 do Estatuto dos Traballadores establece que o pai ou a nai (só un deles) poden pedir un permiso por lactación para alimentar o bebé ata os 9 meses (ou máis, se o convenio colectivo mellora este dereito). Este permiso non afecta ao salario.

  • O permiso consiste nunha hora de ausencia do traballo que se poderá dividir en dúas fraccións (dúas medias horas).
  • Existe a opción de substituír o permiso por unha redución de xornada de media hora, á entrada ou a saída.
  • Moitos convenios colectivos dan a posibilidade de acumular o permiso en xornadas completas e alongar así a baixa maternal. Esta opción tamén se pode acordar co empresario.

4. Redución de xornada por coidado de menores

Ambos os pais teñen dereito a solicitar unha redución da súa xornada cunha diminución proporcional do seu salario, sen que se vexan afectados os seus postos de traballo nin os seus dereitos.

  • Poden solicitar a redución os traballadores, home ou muller, que teñan a garda legal e o coidado directo dun menor de 12 anos.
  • A xornada laboral pódese reducir como mínimo un oitavo da xornada diaria e como máximo a metade.
  • O traballador ten dereito a decidir o horario e a duración da redución. Non obstante, os convenios colectivos poden establecer uns criterios atendendo á conciliación laboral e ás necesidades produtivas ou organizativas da empresa.
  • O salario redúcese en proporción á parte da xornada que se deixa de traballar.
  • Durante os dous primeiros anos da redución, as cotizacións compútanse a xornada completa con vistas a prestacións de xubilación, maternidade, paternidade, incapacidade temporal, etc.

5. Redución de xornada por coidado de menores afectados por unha enfermidade grave

Cando os dous pais traballan e teñen ao seu cargo un menor afectado por cancro ou por calquera outra enfermidade grave, que necesita un ingreso hospitalario de longa duración ou coidados directos e permanentes, un dos pais ten dereito a unha redución de xornada coas seguintes características:

  • A redución é como mínimo da metade da súa xornada laboral.
  • A duración do permiso coincidirá co período que dure a hospitalización ou o tratamento continuado.
  • Como o salario diminúe de forma proporcional á xornada reducida, a Seguridade Social compensa a perda de ingresos cun subsidio equivalente ao 100% da base reguladora establecida para a prestación por incapacidade laboral en proporción á redución da xornada.
  • O convenio colectivo pode establecer os supostos polos que esta redución se poderá acumular en xornadas completas.

6. Excedencia laboral

Tanto o pai como a nai poden pedir unha excedencia (permiso sen soldo) ata que o neno fai tres anos sen perder a antigüidade na empresa.

  • Pódese pedir desde o nacemento do fillo ou a data da decisión administrativa de acollemento ou garda.
  • Durante o primeiro ano de excedencia por coidado dos fillos, resérvase o posto de traballo. Pasado ese tempo, resérvase un posto dentro do mesmo grupo profesional ou categoría equivalente.
  • En caso de familia numerosa, o posto de traballo resérvase durante 15 meses nas familias de categoría xeral, ou 18 meses nas de categoría especial.
  • Os tres anos de excedencia contabilizan como período cotizado á Seguridade Social.
  • O tempo de excedencia non afecta á antigüidade do traballador na empresa.
  • O traballador ten dereito a asistir a cursos de formación profesional durante a excedencia.
  • A excedencia pódese gozar de maneira fraccionada.

Todo o contido de Baby Planner, na túa app do BBVA