Embarazada no traballo

As embarazadas teñen certos dereitos no traballo para protexer a súa saúde e a do bebé que vén en camiño

O embarazo non é unha enfermidade, pero si unha situación especial que precisa determinados coidados para protexer a saúde da nai e do futuro bebé. Por iso, comporta unha protección especial no traballo desde o principio ata o final.

Cando hai que comunicar que se está embarazada?

É unha decisión persoal, xa que a lei non esixe informar do embarazo, nin sequera nunha entrevista de traballo, nin establece unha data tope para dicilo.

O despedimento no embarazo considérase nulo (se se produce, a traballadora tería dereito a elixir entre a indemnización de 45 días por ano traballado ou a reincorporación inmediata). Se o contrato é indefinido, pode ser útil dicilo canto antes para poder xustificar as ausencias, se se producen, ao acudir ao médico a facerse probas durante o horario laboral.

Se o contrato é temporal, a decisión de dicilo, ou non, é máis ben ética. Pódese esperar a asinar un novo contrato ou dicilo cando se estime oportuno (a baixa por maternidade non ten ningún custo para a empresa). Porén, no caso de que o posto entrañe algún risco para o embarazo, convén dicilo canto antes, xa que nese caso a lei obriga a cambiar a embarazada a un posto seguro e, en caso de non ser posible, prever unha baixa especial.

Pódese ir ao médico en horario de traballo?

Si. Segundo o artigo 26.5 da Lei de prevención de riscos laborais, "as traballadoras embarazadas poden ausentarse do traballo para realizar os exames prenatais e as técnicas de preparación ao parto, sempre que avisen o empresario e xustifiquen a necesidade de realizar estas visitas médicas dentro da xornada laboral".

 

Risco durante o embarazo

A lei protexe a embarazada cando o seu traballo poida prexudicar a súa saúde ou a do bebé que espera. Hai traballos que directamente son incompatibles co embarazo como, por exemplo, as profesións que implican o contacto con certos axentes químicos ou biolóxicos, ou exposicións a radiacións que poderían prexudicar o feto.

Cando a actividade laboral implica un risco para a embarazada ou o feto, a lei obriga a empresa a modificar as condicións do posto de traballo para evitar estes riscos.

Se non é posible modificar as condicións do posto ou non a poden recolocar noutro posto, a embarazada recibirá a baixa médica e cobrará unha prestación de risco durante o embarazo, equivalente ao 100 % da base reguladora (unha cantidade diaria que se obtén de dividir o soldo antes das retencións entre 30 días).

Por iso, na primeira visita ao xinecólogo, o médico pregunta á nai sobre as condicións do seu traballo, por se pode haber algo que lle prexudique e haxa que cambiar.

Por exemplo, se a embarazada ten un traballo de noite, pode considerar pedir un cambio de quenda cun xustificante médico que indique que traballar de noite supón un risco para o embarazo. O artigo 26.1 da Lei de prevención de riscos laborais, considera o traballo nocturno e o traballo a quendas como condicións que poden supor un risco para o embarazo.

Cando o traballo implica un risco para a embarazada ou para o feto, a empresa debe recolocala noutro posto. Se non é posible, pode recibir a baixa médica

Pódese traballar ata o final?

En principio, se todo vai ben e dependendo do tipo de traballo e do horario, a embarazada pode traballar ata o último día, aínda que ás veces nas últimas semanas o médico dálle a baixa por incapacidade temporal (que non se desconta do permiso por maternidade), para evitar o cansazo engadido que ás veces supoñen os traslados e o estrés laboral, sobre todo nos traballos que requiren permanecer na mesma postura moito tempo.

Durante esta baixa, a Seguridade Social paga unha prestación por incapacidade temporal equivalente ao 60 % da base reguladora desde o día 4 ao 20 da baixa e do 75 % desde o día 21 de agora en diante, aínda que moitos convenios establecen que a empresa complementa esa porcentaxe ata o 100 %.

Coidados no traballo

Aínda que, en xeral, o traballo non ten riscos para o embarazo, hai que ter en conta algúns coidados:

  • Non convén facer esforzos nin coller pesos.
  • Hai que evitar a exposición á calor ou ao frío excesivo, a vibracións de máquinas e a ambientes ruidosos.
  • Hai que evitar as présas. Non convén correr para coller un tren ou un autobús que está a punto de saír.
  • Se hai que conducir, convén manter unha distancia mínima de 25 cm entre o peito e o volante. Hai que colocar o cinto de seguridade de xeito que a cinta inferior quede por debaixo do ventre e a superior entre os peitos, cruzando un dos ombros.
  • Ao final do terceiro trimestre, cando o ventre é moi prominente, é posible que o xinecólogo recomende deixar de conducir.
  • No embarazo convén comer a miúdo e en pequenas cantidades. Por iso, é aconsellable levar ao traballo algún petisco (froita, zumes ou iogur) e facer varias pausas para comer.
  • Se hai que estar moitas horas de pé, pódense utilizar medias de comprensión para mellorar a circulación sanguínea. Convén sentarse durante uns minutos cada hora. Se se pode, é aconsellable descansar coas pernas en alto.
  • Nos traballos sedentarios é importante utilizar unha cadeira que permita regular a altura cun respaldo que suxeite ben a parte baixa do lombo. Convén apoiar os pés sobre un tallo pequeno e moverse un pouco cada hora: dar un paseo ou, polo menos, pórse de pé e estirar brazos e pernas.
  • Hai que ter coidado co estrés, pois é un factor de risco para que o bebé naza prematuro. Se o traballo está provocando moito estrés, hai que comentarllo ao médico para que o valore.