Análise da actualidade dos mercados

Roberto Hernanz, responsable de Mercados BBVA Banca Privada.

Os datos de inflación e os resultados empresariais volven á palestra

18/01/2022

Aínda que é pouco probable que a variante ómicron descarrile a expansión económica global, os últimos indicadores suxiren que o impulso de crecemento no cuarto trimestre de 2021 e no primeiro trimestre de 2022 está a verse afectado polo rexurdimento das taxas de infección por COVID-19. Os datos de actividade da zona do euro foron decepcionantes, especialmente en Alemaña. Aínda que é probable que boa parte do crecemento perdido se recupere a partir do segundo trimestre de 2022, é indubidable que a situación actual pode obrigar a revisar á baixa o crecemento da rexión no conxunto do ano. Do mesmo modo, as vendas polo miúdo de decembro e a produción industrial do mesmo mes nos Estados Unidos reflicten tamén unha perda de impulso, o que debería reducir non só o PIB do cuarto trimestre senón que, igualmente que en Europa, podería provocar revisións á baixa do crecemento económico de 2022.

Na fronte da inflación, o IPC de decembro nos Estados Unidos ofreceu unha leve sorpresa alcista, similar á rexistrada en Europa durante a semana anterior. Desta maneira, unha inflación subxacente levemente máis forte da esperada apunta ao mantemento dos estrangulamentos na oferta de bens, que están tardando máis do esperado en se resolveren.

Na fronte sanitaria, durante a semana continuaron aparecendo noticias preocupantes sobre os casos de COVID-19 na China. Aínda que a provincia de Shaanxi, epicentro do gromo máis recente de delta, parece que controlou a vaga despois de pechar durante tres semanas a súa capital de 13 millóns de habitantes, a provincia de Henan experimentou un aumento nos casos e Tianjin, apenas a unha hora de distancia de Beijing, informou da primeira propagación localizada da variante ómicron. A alta transmisibilidade da variante, combinada coa política de tolerancia cero das autoridades, que é pouco probable que se relaxe antes dos Xogos Olímpicos de inverno e do ano novo chinés, podería conducir a máis restricións nas próximas semanas. Estas restricións implican un risco á baixa para a demanda interna chinesa, pero tamén poderían xerar novas interrupcións nas cadeas de subministración mundial de bens debido ao papel central da China en moitas delas.

Para acabar, aínda que os mercados de renda fixa soberana se estabilizaron durante a semana pasada, a política da Fed continúa a ser un dos principais elementos de incerteza cos que temos que lidar nestes momentos. Neste sentido, a intención da institución de empezar a reducir o tamaño do seu balance, repetida por Powell no seu testemuño ante o Senado, constitúe a principal referencia para os investidores, que ven con inquietude que a velocidade do axuste vaia ser superior que a que se produciu durante os anos 2017 e 2018 e que acabou co gran colapso da bolsa estadounidense en decembro de 2018. De feito, as potenciais consecuencias económicas do chamado “quantitative tightening” (QT) son moi superiores aos efectos dos cambios nos tipos de xuro.

Por outra parte, é importante destacar que o proceso de expansión nos balances dos bancos centrais foi implementado de maneira sincronizada tras a irrupción da pandemia, mentres que o QT agora será levado a cabo pola Fed (e probablemente o Banco de Inglaterra) en solitario. En efecto, o BCE seguirá a ampliar o tamaño do seu balance e manterase pegado ao programa de compra de bonos que anunciou na reunión de decembro. Só cando acabe o programa, previsiblemente a mediados de 2023, aumentará por primeira vez os tipos de xuro. A pesar de que podería producirse algunha redución do balance do BCE a través dos reembolsos das TLTRO dos bancos, que poderían limitar o seu uso a partir de mediados de 2022 en resposta a unhas condicións menos favorables, aínda faltan anos para que se produza unha liquidación efectiva das tenzas de bonos do BCE. En principio, cabería esperar que esta diverxencia de políticas entre a Reserva Federal e a maior parte do resto de bancos centrais do mundo conducise a unha apreciación do dólar, aínda que a recente depreciación do billete verde nos lembra a gran cantidade de factores que inflúen nas divisas e, por tanto, o efecto final do QT sobre o dólar é difícil de predicir.

Aínda que a semana bolsista non tivo unhas características tan negativas como a anterior, o certo é que continuou o goteo á baixa nas principais bolsas mundiais. Así, o índice MSCI mundial sufriu unha lixeira contracción mensual de arredor do -0,15 %. Nos Estados Unidos, os investidores non profesionais mantivéronse tenaces e volveron comprar as correccións bolsistas, con maior intensidade nas accións tecnolóxicas, que foron as que máis sufriron as consecuencias da política máis agresiva da Reserva Federal. Así, os investidores non profesionais investiron máis de 1.000 millóns de dólares en empresas tecnolóxicas durante a última semana, aínda que o diñeiro tamén entrou na maior parte do resto de sectores. En todo caso, a volatilidade do índice NASDAQ mantívose por riba de 25 puntos por segunda semana consecutiva, algo que só acontecera un 12 % do tempo nos nove meses anteriores e que é mostra da crecente inquietude dos investidores sobre as compañías tecnolóxicas. De feito, no peche do venres, o índice tecnolóxico situouse un 7 % por debaixo dos seus máximos históricos do mes de novembro.  

En síntese, os crecentes prezos da enerxía estanse acumulando nos balances dos consumidores, xa afectados polas novas restricións gobernamentais destinadas a conter a variante ómicron. Segundo algunhas análises publicadas, a crise enerxética podería reducir o PIB da rexión un 1 % e impulsar adicionalmente as taxas de inflación. Durante a semana actual, os investidores estarán atentos á lectura final do IPC de decembro na eurozona que, cun 5 % de crecemento interanual, está a mostrar os maiores niveis de inflación desde a creación do euro.

Nos Estados Unidos, a variante ómicron desafía a crenza de que cada vaga ten un impacto negativo menor na economía. Con case 800.000 casos novos rexistrados diariamente no país e a previsión (similar á que fixo a OMS en Europa) de que a metade da poboación estadounidense estará infectada en marzo, a nova variante forzou o confinamento de moitas persoas nun curto período de tempo. Este absentismo xeneralizado provocou peches de empresas e agravou a escaseza de man de obra, ao tempo que o consumo de servizos se derrubou.

Neste sentido, os datos da semana que empeza darán unha visión máis clara da interrupción da actividade que provocou ómicron. Así, veremos como evolucionaron as solicitudes de subsidios por desemprego e veremos se están a se intensificar os estrangulamentos nas enquisas manufactureiras rexionais do mes de xaneiro.

Canto ao noso posicionamento táctico, aínda que as incertezas son moi relevantes no curto prazo, cremos que a evolución da variante en Suráfrica e no Reino Unido nos permite ser optimistas e esperar unha moderación da vaga ómicron nas próximas semanas. Xa vimos no pasado que a actividade económica non se perde para sempre e que gran parte desta se recupera despois. As nosas favorables previsións sanitarias para o conxunto de 2022 aconsellan seguir mantendo un posicionamento longo en activos de risco.