Análise da actualidade dos mercados

Álvaro Manteca, responsable de Estratexia de BBVA Banca Privada.

As emocións son as grandes inimigas dos investidores

30/08/2021

En 1970, o enxeñeiro estadounidense Simon Ramo publicou o libro "Extraordinary Tennis for the Ordinary Player" no que basicamente defendía a tese de que o tenis está composto, en realidade, por dous xogos diferentes: un xogo do gañador, que é o que practican os profesionais, e un xogo do perdedor, que se aplica ao resto de xogadores.

No tenis profesional, a maioría dos golpes son gañadores. É dicir, gaña o xogo o que consegue conectar un maior número de golpes que o seu rival non pode devolver. Pola contra, no tenis do perdedor, non gaña o que máis golpes gañadores consegue realizar, senón o que menos erros comete. No tenis do perdedor, non é preciso lanzar continuos golpes ás liñas, senón que basta con manter a bóla dentro do campo e esperar o erro do contrario. Obviamente, o libro profundaba nesta dirección e establecía que a mellor forma de gañar o xogo do perdedor era simplemente evitar erros.

Uns anos despois, en 1998, o investidor Charles Ellis estableceu unha analoxía entre o tenis amador e o mundo do investimento. Segundo o autor, ambas as actividades entraban na categoría do xogo do perdedor. Desta forma, aínda que un investidor particular poida de cando en vez conectar un golpe gañador, en forma de investimento nun activo que consiga un rendemento extraordinario, é pouco probable que o dea feito de forma sistemática, nun mundo en que o 90 % das operacións son realizadas por investidores profesionais que contan con recursos moi superiores aos nosos. Polo contrario, se intentamos buscar demasiados golpes gañadores, cometeremos erros que nos levarán con moita probabilidade a acabar perdendo o xogo.

En consecuencia, a maneira que temos os investidores individuais de gañar no mundo do investimento é non cometendo erros. E cales son eses erros? Pois a resposta é simple: sempre que tomamos unha decisión de investimento, estamos expóndonos ao risco de erro. Por exemplo, comprar unha acción que alguén nos dixo que é unha grande oportunidade de compra, entrar e saír constantemente do mercado, facer un exceso de operacións ou cambiar a miúdo o noso perfil de risco entrarían dentro deste tipo de comportamentos.

E son as emocións as que nos empurran a iso, e a máis poderosa de todas elas é o medo. Xa nolo advertiran os economistas do comportamento como Kahneman e Thaler: a aversión ás perdas fai que, na balanza dos investidores, pese máis a dor que producen as caídas de prezo que a alegría que proporcionan as ganancias, o que conduce a unha toma de decisións de investimento defectuosa. Os investidores vólvense irracionalmente remisos ao risco e demasiado temerosos cando se enfrontan a eventos de risco.

Vexamos un exemplo representativo disto: os investidores que saíron do índice S&P 500 antes dunha reunión da Fed ou do informe de emprego estadounidense (que son os dous factores que con maior facilidade poden desencadear fortes movementos nos mercados) e entraron ao día seguinte obtiveron unha rendibilidade un 29 % inferior desde o ano 2016 á dos investidores que non fixeron nada e mantiveron a súa posición.

Así pois, o mellor consello é manter o sangue frío e non tomar decisións radicais sobre a nosa carteira ante estes eventos de risco, xa que o medo é o maior inimigo do investidor. Se non queremos cometer erros, só hai que cumprir dous mandamentos básicos: unha adecuada diversificación do noso patrimonio e manter de forma disciplinada un horizonte de investimento de longo prazo. É probable que non consigamos moitos puntos gañadores, pero acabaremos gañando o partido.