Análise da actualidade dos mercados

Álvaro Manteca, responsable de estratexia de investimento de BBVA Banca Privada

A COVID-19 continúa a condicionar a marcha dos mercados

29/11/2021

A nova variante do virus B.1.1.529 (bautizada pola OMS como variante ómicron) volveu encher de incerteza as perspectivas de control sanitario do virus e as súas posibles implicacións na recuperación económica mundial. O fluxo negativo de noticias respecto á pandemia foise intensificando a medida que discorría a semana, ao tempo que medraban as expectativas de maior robustez das posibilidades de crecemento para 2022, o que tamén redundaba en maiores expectativas de aceleración da retirada de estímulos por parte da Fed.

No plano puramente macroeconómico, os datos de actividade que coñecemos durante a semana foron sólidos. Nos EUA, os indicadores económicos do mes de outubro que imos coñecendo continúan a mostrar sinais moi alentadores, con sorpresas positivas para os ingresos persoais, pedidos de bens duradeiros e vendas de vivendas, o que suxire unha maior robustez, e tamén maior inercia de aceleración, das perspectivas de crecemento económico da primeira potencia mundial, despois da certa decepción do PIB do terceiro trimestre. Ademais, o atasco de barcos que esperan atracar nos principais portos do sur de California diminuíu substancialmente durante as últimas semanas, o que suxire que os estrangulamentos na cadea de subministración deberían ir desaparecendo e deixando de ser un lastre para as cadeas de produción.

En Europa, os datos de enquisas de compras de Markit do mes de novembro sorprenderon á alza, xa que os PMI repuntaron contra todo prognóstico, tanto na compoñente manufactureira como na de servizos dos principais países europeos de Alemaña e Francia, así como no agregado dos países restantes. Do mesmo xeito, a confianza do consumidor francés tamén superou as expectativas, mentres que a enquisa Ifo alemá diminuíu en liña co anticipado polo consenso. Isto suxire que o impulso da recuperación se mantivo forte ata este momento e que as preocupacións polo virus que pesan sobre moitos sectores de servizos non se estenderon (por agora) ao resto da economía. É importante destacar que, aínda que a manufactura segue estando moi afectada polos estrangulamentos na cadea de subministración da oferta, a escaseza diminuíu lixeiramente en novembro, en liña coas comunicacións dos fabricantes de automóbiles. Mesmo se a evolución se deteriorase en decembro, debido ao rexurdimento do virus en Europa, os datos que coñecemos durante a semana convidan a sermos optimistas sobre o crecemento do cuarto trimestre en Europa. 

En materia de política monetaria, a Administración de Biden anunciou no pasado luns o renomeamento do actual presidente da Fed por outros catro anos. Ao mesmo tempo, produciuse o nomeamento do gobernador Lael Brainard como vicepresidente. Esta mensaxe de continuidade estivo acompañada por outras comunicacións durante a semana, o que suxire que o FOMC pode estar gravitando en dirección a unha postura máis agresiva sobre os riscos de inflación. As minutas do FOMC, escritas antes da sorpresa alcista nos datos do IPC de outubro, parecían proporcionar axustes no 'policy guidance' da política monetaria do banco central norteamericano. Neste sentido, os membros da Fed non só estarían a considerar axustes no ritmo de redución dos programas de compras á hora de xestionar os riscos de inflación, senón que tamén estaría sobre a mesa a posibilidade do encarecemento do prezo do diñeiro. Isto suxire que ambas as decisións están entrelazadas, o que intensifica a probabilidade de que a finalización do 'tapering' supoña a antesala das primeiras repuntas de tipos nos EUA. Ao mesmo tempo, as comunicacións do gobernador Waller e da presidenta da Fed de San Francisco, Mary Daly, suxiren unha maior probabilidade para acelerar o ritmo de redución das compras nas próximas reunións do FOMC. Con todo iso, as expectativas dunha redución acelerada das compras e un maior endurecemento monetario cotizaron á alza durante a semana, ata que chegaron as noticias sobre a nova variante da COVID-19.

Canto aos acontecementos da fin de semana, sucédense diferentes informacións nun e noutro sentido respecto á capacidade infecciosa e virulencia desta nova cepa da COVID-19. A realidade é que actualmente non dispomos de información concluínte desde o punto de vista clínico, máis alá da advertencia da OMS e a súa cualificación de 'variante preocupante'. A presidenta da Asociación Médica de Suráfrica e unha das descubridoras da variante ómicron do coronavirus, a doutora Angelique Coetzee, pediu nesta fin de semana que non se estenda o pánico 'innecesario' ante esta nova cepa, cuxos síntomas son, segundo os datos que posúe nestes momentos, 'moi débiles'. 

En síntese, na semana que comeza, alternarase o protagonismo dos investidores entre datos económicos versus noticias sobre a variante ómicron. En calquera caso, e á espera de maior visibilidade sobre esta nova variante, os riscos a curto prazo están indubidablemente inclinados á baixa, xa que só no mellor escenario médico retornariamos á situación en que nos encontrabamos a principios da semana pasada. No cabe dúbida de que as bolsas mundiais axustaron rapidamente as primas de risco para reflectir este novo factor de incerteza, o que nos dá unha oportunidade de compra interesante, pero non exenta dunha ampla volatilidade. Durante a semana, alternaranse fluxos de noticias nun e noutro sentido que volverán pór a proba as emocións dos investidores. É neste punto onde resulta fundamental unha correcta disciplina emocional e dispor dunha carteira altamente diversificada, tanto por activos como por estilos e por sectores.

Non está claro en que medida os peores escenarios desencadearían maior flexibilidade ou novos estímulos en políticas monetarias e fiscais. Dado que tan grandes creceron os déficits fiscais (aumento de débeda pública), que tan grandes son os balances dos bancos centrais e tan baixos son os tipos de xuro e, por último, pero non menos importante, que tan fortes son as presións inflacionistas, necesitarase tempo, analítica da nova variante e unha grave deterioración da situación para que os responsables da formulación de políticas consideren a posibilidade de renovar as medidas de estímulo. A reacción máis obvia por agora sería que os bancos centrais recoñecesen os novos riscos á baixa para o crecemento e a inflación, e mostrasen máis cautela con respecto a calquera paso en dirección ao endurecemento da política monetaria, o que volvería actuar como rede de seguridade nos mercados financeiros. Para os EUA, onde ata agora non se detectaron casos da variante ómicron, non altera substancialmente a probabilidade de que a Fed acelere o seu 'tapering' e, en última instancia, podería conducir a unha redución máis lenta. En Europa, onde xa tiñamos unha situación epidemiolóxica máis complicada e onde xa se deron os primeiros casos de ómicron, o BCE podería sentirse máis validado no seu enfoque cauteloso de calquera normalización e a necesidade dunha maior QE. Foi firme no seu sinal anterior de que o PEPP finalizaría en marzo de 2022, pero un escenario de maior deterioración da situación sanitaria pola variante ómicron mesmo podería pór isto en dúbida.

Entre tanto, pensamos que as bolsas drenaron parte das elevadas valoracións e, probablemente, sobrerreaccionaron a esta nova variante do mercado, esóxena e moi difícil de ponderar. En calquera caso, non debemos perder a perspectiva, pois a combinación da vacinación, a capacidade de reprogramar as vacinas (en caso necesario) e os prometedores tratamentos que están en proceso de aprobación supoñen un sólido argumento fundamental. A pesar da deterioración no balance de riscos, consideramos que o fondo continúa a ser favorable para os activos de risco, pois non consideramos que esta nova variante supoña un cambio de suficiente importancia. Polo tanto, non cambiamos a nosa recomendación de sobreponderar a renda variable nas nosas carteiras, asumindo que, presumiblemente, poderiamos convivir con sesións marcadas por alta volatilidade e intensos vaivéns nos prezos durante a semana entrante.