Merkatuen egungo egoeraren analisia

Roberto Hernanz, BBVA Banku Pribatuaren Merkatuen arduraduna.

Atzeraldi ekonomikorako beldurren ostean, zorraren errentagarritasunen neurritasunean lortu dute kontsolamendua burtsek

2022/06/27

Azken egunotan gertakari gutxi egon dira munduko egoera makroekonomikoan aldaketak eragin dutenak. Estatu Batuetan, lan-merkatuak oraindik ere indar handia du, baina bultzada apur bat galdu du. Inflazio-presioak handia izaten jarraitzen dute, eta energia-merkatuetan dezelerazio-zantzu batzuk ere egon dira. Bestalde, egun dauden finantza-baldintza zorrotzagoek eragina dute jada interes-tasekiko sentikorrenak diren ekonomia-sektoreetan. Horrela, maiatzean egondako etxebizitza berrien eta erabilien salmentari dagokionez, duela hilabete batzuk baino jarduera txikiagoa egon da higiezinen merkatuan.

Moneta-politikari erreparatzen badiogu, Powell presidenteak AEBetako Kongresuaren aurrean emandako lekukoak bat egin zuen, funtsean, ekaineko bileraren osteko iruzkinekin: FEDa "azkar mugitzen ari da" inflazioa murrizteko eta "prezioen egonkortasuna berrezartzeko beharrezko konponbidea" du. Powell presidenteak aurreko astean izandako 75 oinarrizko puntuko igoeraren arrazoietako bat (aurretik iragarritako 50 puntuko oinarrizko mugimendua ez bezala) izan da Michigango Unibertsitatearen ekaineko aurretiazko txostenean epe luzerako inflazio-espektatibetan egondako jauzia. Aurreko ostiralean, metrika hori berriro beherantz berrikusi zen; horrek iradokitzen du inflazio-espektatibak ainguratuta jarraituko dutela. Edonola ere, agerraldian izandako berritasuna izan zen Powell presidenteak modu esplizituan onartu izana atzeraldia "aukera bat" izatea, eta FEDaren eskuetan ez dauden zenbait faktoreren araberakoa izatea. Faktore horiek (Ukraina eta Txina, batez ere) inflazioa jaistea ahalbidetu ezean, FEDa irmotasunez jardungo da.

Nolanahi ere, atzeraldiarekiko beldurrak areagotu egin ziren Powellek hitz egin ostean, eta Estatu Batuetan nahiz Mendebaldeko Europan azken gertakariek eztabaidaren muina inflazioa izatetik atzeraldirako arriskua izatera pasa da. Bi eskualdeek aurkako shock-eskaintzen eragina jasan dute; ondorioz, KPIa urte arteko % 8ko tasara iritsi da urteko lehen erdian. Orain arte, familiek erosahalmenaren murrizketa arindu dute aurrezki propioak erabilita, baina kontsumitzailearen konfiantza beherantz doa: eurogunean nahiz Erresuma Batuan azken 40 urtetako gutxieneko balioetara iritsi da ekainean.

Gainera, inflazio-presioak ezin dira amaitutzat eman, energiaren prezioekin erlazionatutako arriskuek presente baitaude oraindik. Estatu Batuetan, petrolioa fintzeko ahalmenaren eskasia dela eta, baliteke gasolinaren txikizkako prezioa 5 dolarretik gorakoa izatera bultzatzea galoi bakoitzeko, eta Errusiako gas-horniduraren murrizketak nabarmen igotzen ari dira gas naturalaren handizkako prezioak Europan. Alemaniako biltegiratze-mailak % 58ra igo diren eta ikatzaren erabilera berreskuratzen ari den arren, ezin da baztertu negua iristean errazionamenduak egitea, Errusiako hornidura eskuragarri ez badago.

Lehengai ez-energetikoei dagokienez, eskaintzaren gaineko presio txikienak nabaritu ziren azken asteetan nekazaritzako produktuen eta metal industrialen prezioek izandako beherakada nabarmenetan, baita ekaineko enpresa-inkestetan entregatzeko epeen murrizketan ere. Hala ere, presio txikiago horiek zerikusi handiagoa dute eskaria murriztearekin eskaintza normalizatzearekin baino. Kontsumo-ondasunetan egindako gastu globalak hiru hilabete daramatza jarraian murrizten, kontsumitzaileen arreta zerbitzuetara bideratzen den heinean, egoera pandemikoa normalizatu ondoren. Nahiz eta ondasunen sektoreko ahultasun hau aurreikusteko modukoa izan, munduko manufakturako PMIaren eskaera berrien osagaia 50 puntuetatik behera egin zuen ekaineko lehen irakurketan, eta, ondorioz, ezuste negatiboa ekarri du. Are dezepzio handiagoa izan da zerbitzuen PMIetan islatu den bultzada galtzea, kontuan hartzen badugu COVID-19arekin lotutako murrizketak desagertzeak onura gehien ekarri duen sektore batez ari garela. Nahiz eta ekaineko PMIko irakurketek ez duten iradokitzen ohiz kanpoko atzeraldi arriskurik, nahikoak izan dira horren inguruan zeuden kezkak areagotzeko; izan ere, bultzada hori galtzea inflazio-presioei eta banku zentralen dibisa-gogortzeari batzen zaie.

Puntu honetan, garrantzitsua da bereiztea ziklo-erdiko hazkunde tipikoaren dezelerazioa eta atzeraldirantz doan beherakada. Munduko energia-merkatuen garapenek izango dute azken hitza. Bestalde, Txinak konfinamendu pandemiko orokortuak saihesteko itxaropena katalizatzaile bat izan beharko litzateke Asiak munduko hazkunde ekonomikoa modu nabarmenean motel dezan.

Merkatuen bilakaeraren sektoreari dagokionez, atzeraldi ekonomikoa albiste ona al da? Munduko errenta aldakorreko merkatuek azken astean izan duten bilakaera ikusita, bai. Izan ere, zorraren errentagarritasunen neurritasunean eta lehengaien prezioen jaitsieran lortu dute kontsolamendua akzioek, Europan eta Estatu Batuetan atzemandako atzeraldiaren probabilitatean izandako gorakadak eraginda.

Berriro ere, albiste makroekonomiko onek burtsa-beherakadak dakartzaten egoera batera itzuli gara, banku zentralen dibisa-gogortzearen beldurra areagotzen baitute; aldiz, azken egunetan ekaineko atariko PMIen argitalpenarekin nabariak izan diren albiste txarrei esker, merkatuek FEDaren doikuntza-zikloaren hurrengo amaiera deskonta dezakete. Horrek berriro ohartarazten digu burtsa-merkatuaren katalizatzaile nagusia moneta-politika dela, beste edozein gauzaren gainetik. Hain zuzen ere, atzemandako atzeraldi-arrisku handiagoek eragin duten tasa-espektatiben murrizketa izan da azken egunotako inbertsiorako baikortasunaren arrazoi nagusia. Izan ere, 2023rako tasen igoeren espektatibak 50 oinarrizko puntuen inguruan lasaitu dira azken egunetan; horrek esan nahi du atzeraldi-arriskuaren pertzepzioa gero eta handiagoa dela urte horretan. Sektoreen arteko portaeran egondako desadostasuna ikusgarria izan zen Atlantikoaren beste aldean. Alde batetik, eskatu ahalako kontsumoko sektoreak, komunikazio- eta teknologia-zerbitzuak izan ziren irabazleak, asteko % 8aren gainetik. Beste aldetik, petrolio-sektoreak intentsitate handiz egin zuen behera asteko zenbaketan, -% 7aren gainetik, eta, beraz, -% 21eko beherakada izan du orotara ekainaren hasierako balio maximoetatik. Europan, asteko burtsa-altxaerak oso esanguratsuak izan ziren, baina Atlantikoaren beste aldean erregistratutakoak baino txikiagoak. PMIen ahultasunak eta energia-merkatuetako presioek, gas naturalaren prezioen asteroko igoera handiak areagotuta, Europako merkatuen portaera erlatiboa okerragoa izatea eragin zuten.

Laburbilduz, bi aste eskas igaro dira oinarrizko 75 puntuko tasak igo zirenetik, baina mugimendu hori bultzatu zuten faktoreak; hots, energiaren prezio altuak eta inflazio espektatibak nabarmen aldatu dira azken egunotan. Gasolinaren txikizkako prezioak kontrolatzen dituen petrolio gordinaren prezioak maiatzeko mailetara itzuli ziren. Bestalde, Michigango Unibertsitatearen konfiantzari buruzko azken irakurketak argi eta garbi beherantz berrikusi zituen epe luzerako inflazioaren espektatibak, % 3,3tik % 3,1era. Gertaera horiek FOMCk uztaileko bileran tasen igoerak oinarrizko 50 puntura murrizteko argudioa indartzen dute. Bestalde, azken asteetan, Powellek adierazi du kontsumoa sendoa izaten jarraitzen duela eta ez duela "dezelerazio handiagoaren seinalerik" ikusten ekonomian. Baliteke aste honetan ezagutuko ditugun datuak bat ez etortzea iritzi honekin: litekeena da maiatzeko kontsumo pertsonala hoztea aurreko hilaren aldean. Higiezinen sektorea, bestalde, gero eta ahulagoa agertzen ari da, eta datozen egunetan joera hori berrets dezaketen datu batzuk izango ditugu berriro. Bestalde, enpresek ez dute inbertitu nahi, eta etorkizunerako espektatibak murrizten ari dira. Nolanahi ere, bistakoa dirudi datozen asteetan ezagutuko ditugun datuak kritikoak izango direla Atlantikoaren bi aldeetan zain dugun dibisa-gogortzeko erritmoa ezartzerakoan, eta inflazioa da oraindik erreferentzia nagusia. Ildo horretan, Europako ekaineko atariko KPIa eta Estatu Batuetako PCEren deflatorea ezagutuko ditugu, eta adierazle horietan edozein goranzko ezusteko finantza-merkatuek gaizki jasoko dute.

Bien bitartean, errenta aldakorreko merkatuak suspertzen ari dira azkenaldiko gutxieneko balioetatik, eta une honetako galdera garrantzitsua da ea merkatuak oinarri sendoa duen edo, aitzitik, beheranzko joera duen merkatu baten errebote bat baino ez den, azkenerako berrekingo zaiona. Gustu guztietarako iritziak daude. Lehen aukeraren aldekoak gara gu; izan ere, oraindik ez dugu argi atzeraldi ekonomikorik izango dugun zain, eta, gure ustez, merkatuaren azkenaldiko ahuleziak eszenatoki makroekonomiko global nahiko konplexua irudikatzen du. Horrek,ez du esan nahi hegazkortasuna epe laburrean desagertuko denik, jakina, arriskuak oso garrantzitsuak baitira oraindik. Gure jarrera, beraz, ez da aldatzen oinarrizkoan: tentuz ibili behar da epe laburrean, baina ziur gaude urtearen bigarren erdia lehenengoa baino eraikitzaileagoa izango dela, gure ustez inflazioak atseden bat emango baitigu datozen hilabeteetan eta hazkunde ekonomikoa ahulagoa izango baita, baina ez gaitu ezinbestean atzeraldi ekonomikora eramango.