Merkatuen egungo egoeraren analisia

Errebotea urtzen hasi da Txinan covidaren gorakadarekin
Roberto Hernanz, BBVA Banku Pribatuaren Merkatuen arduraduna

2022/11/21

Urriko KPIaren ustekabeko beherakadaren ondoren, joan den astean jakin ziren ekoizpen eta inportazio prezioen datuek Atlantikoaren beste aldean inflazioaren joera moteltzen ari dela erakutsi zuten. Hilabete batek ezin du joerarik markatu, baina azken datu ezagunek inflazio-presioak pixkanaka normalizatzen joango direnaren itxaropena bermatzen dute.

Erreserba Federalak ongietorria emango dio inflazio leunagoari, baina litekeena da lan-merkatu ahulago bat ere behar izatea, inflazioak epe luzerako helburuetara iristeko bidean nahi gabeko gorakadarik izango ez duen konfiantza irabazteko. Ildo horretan, langabezia-eskaerek maila baxuan jarraitzen dute, eta lan-merkatuak sendo jarraitzen duela adierazten dute. Era berean, kontsumitzaileek ere indartsu eusten diote jarduerari, antza denez, txikizkako salmenten txostenean azaldu zen bezala. Zortzi hilabeteetako erritmo handienean hazi ziren, eta aurreko zifren goranzko berrikuspen esanguratsuak ekarri zituzten. 

Datu mistoen metaketa horrekin ere, oso litekeena da Fed-ak interes-tasen igoeren erritmoa murriztea abenduko bileran, 75 puntutik oinarrizko 50era; hala ere, ez dirudi etenaldi bat egiteko prest dagoenik. Merkatuak %5eko tasa terminala espero du orain, abenduko igoerarekin eta 2023ko lehen hiruhilekoan oinarrizko 25 puntuko bi igoera gehigarriekin emango litzatekeena.

Euroguneari dagokionez, energiaren prezioek oso goian mantendu dituzte inflazio-presioak. Izan ere, eskualdeko urriko KPIa maximo historiko berrietara iritsi zen urte arteko %10,6ko hazkundearekin. Dena dela, iristen diren berriak pozgarriak dira. Azken bi hilabeteetan datu ekonomiko oso positiboak eman dituzte, eta Citigroup-en ezusteko ekonomikoen indizeak zerotik gora jarraitzen du. Bereziki garrantzitsuak izan dira aurreratutako adierazleetan izandako ezustekoak,eta konfiantza ekonomiko handiagoa izatea iradokitzen dute datozen hilabeteei begira. Bestalde, gasaren biltegiratze-mailak %100etik hurbil dabiltza, neurri batean klima epelagatik, baina baita eskaria suntsitzen ari delako ere.

Kontinente Zaharreko diru-politikari dagokionez, azken aldiko zenbait gertakarik gorantz lerratzen dute banku zentralek euren politikak gehiago gogortzeko arriskua. Erresuma Batuan, azken asteko aurrekontu-iragarpenak esan nahi du zerga-doikuntza garrantzitsuaren zatirik handiena, hots, 55.000 milioi libera esterlinarena (BPGren %2), atzeratu egingo litzatekeela 2024an hauteskundeak izan arte. Horrek Ingalaterrako Bankua behartuta uzten du ordura arte inflazioa bere kabuz murriztera, lan-merkatuaren sendotasun-ingurune batean. Europako Banku Zentralari dagokionez, inflazioaren erresistentziak arazo bat sortzen dio Gobernu Kontseiluari; izan ere, abenduan oinarrizko 50 puntu igoko dela esan duen arren, badirudi ez dagoela prest monetaren gogortzea geldiarazteko. Ildo horretan, Lagarde presidenteak aste honetan errepikatu du litekeena dela tasak berriz ere murriztaileak izatea.

Asian, Txinako urriko datu makroekonomikoek erakusten dute bultzada asko galdu dela hiruhileko honetan. Nolanahi ere, joan den astean iragarritako osasun-protokoloen malgutasunak erraztu egiten du 2023ko lehen erdian berriro irekitzeko bidea. Ordura arte, dena dela, populazioaren immunitate-maila oraindik ere baxu egoteak iradokitzen du litekeena dela covid-19aren agerraldi berriak sortzea eta murrizketen eta konfinamenduen ondorioz hazkundea moteltzea. Bestalde, etxebizitzarekin lotutako azken neurriek, sustatzaileentzako likidezia-hornidura eta higiezinen sektorearekiko esposizioa duten bankuentzako erregulazio malguagoak barne, 2023an etxebizitzaren merkatua egonkortu ahal izateko itxaropena indartzen dute.

Japonian, BPG errealak hirugarren hiruhilekoan izandako jaitsiera harrigarriak barne-eskariaren azpiko indarra ilundu zuen, eta horko inflazioa ere %2tik gora bultzatzen ari da, lehen aldiz 30 urtean. Testuinguru horretan, azpiko KPIa urte arteko %2,5era igo zen urrian. Elikagaien prezioen inflazioa izan zen zergadun nagusia, baina oinarrizko ondasun eta zerbitzuen prezioen gaineko presioak ere handitu egin ziren. Horrek kinka larrian jartzen du Japoniako Bankua, bere diru-politika ultra laxoarekin beherakada handia eragin baitu yenaren kotizazioan, eta inportazio-prezioak izugarri gora egiten hasi dira. Baliteke Japoniako moneta-agintaritzak tasen kurba subiranoa kontrolatzeko politikari hori berrikusten hastea.

Burtsaren arloan, datu makroekonomikoen gorabeherek eta Fed-eko kideen iruzkinek zeinu desberdineko saioak eragin zituzten, nahiz eta asteko zenbaketa negatiboa izan Estatu Batuetan.

Asteak bi zati izan zituen, nahiko ezberdinak: lehenengoan, Estatu Batuetako ekoizpen-prezioen argitalpenak, berriz ere espero zena baino nabarmen beheragokoak, arintze-mugimendua elikatu zuen. Mugimendu hori joan den azaroaren 10ean hasi zen, urriko KPIren datuak argitaratu zirenean. Astearen bigarren zatian, baina, barne-kontsumoari eta lan-merkatuari buruzko datuen sendotasunak irabaziak jasotzea erraztu zuen, Erreserba Federaleko kideen diskurtso oldarkorrak elikatuta hori ere. James Bullard San Luiseko Fed-eko presidenteak adierazi du tasak gutxienez %5era edo %5,25eraino igo beharko liratekeela, prezioen igoerari behin betiko eusteko.

Egia esan, Fed-ak finantza-baldintzak erlaxatzea saihestu nahi du, eta merkatuak arrastoan mantendu, inflazioa epe luzeko helburuetara eramateko lana erraztearren. Horregatik, finantza-aktiboen prezioetan izandako edozein gorakada nabarmenen ondoren, FOMCeko kideek iruzkin oldarkorrak egin dituzte, eta erakundearen norabide-aldaketaren itxaropenak hozten ahalegintzen dira. Edozein kasutan, luzarora inflazioak behera egiten jarraitzen badu, Fed-ak galdu egingo du merkatuetan eragiteko gaitasuna, gero eta nabariagoa izango baita prezioei eusteko bere lanak arrakasta izan duela, eta bidea libre utziko du tasa-ingurune egonkorrago baterako.

Arrisku-faktore batzuek irabaziak jasotzen lagundu zuten, esaterako kripto munduko krisiak edo jatorri errusiarra izan zezakeen misil baten eztandak Poloniako lurraldean, baina S&P 500 indizearen mugimenduak ez ziren oso biziak izan. Izan ere, indizea %1 baino gutxiago mugitu da ondoz ondoko sei saiotako itxieretan, urtarriletik izan den lasaitasun-tarterik luzeena, alegia. Arintze-elementuak ere izan ziren. Inbertitzaileek ez zioten neurri handi batean garrantzirik eman Txinan, hiriburua bera bezalako eskualde garrantzitsuetan, koronabirus kasuek izandako gorakadari, eta nahiago izan zuten ekonomia pixkanaka zabaltzen joango denaren itxaropenean zentratu. Higiezinen sektoreari laguntzeko iragarritako neurriak ere oso pozik hartu zituzten inbertitzaileek, baita Biden eta Xiren arteko topaketa ere. Bilera horretan nolabaiteko adeitasuna erakutsi zuten, eta nahikoa izan zen inbertitzaileek bi potentzien arteko tentsioen gorakada gutxienez moteldu egin zitekeela irakurtzeko.

Europan, Eurostoxx 50 harrigarriak zazpigarren astea jarraian itxi ahal izan zuen gorantz, 2021eko martxotik ez zen halakorik gertatzen. Selektiboak pilatutako gainerosketa teknikoa oso esanguratsua da dagoeneko, albiste makroekonomiko onenek eta neguko hilabeteetan gas- eta elektrizitate-murrizketak izateko probabilitate txikiagoak hauspotuta. Sektorekako joera Estatu Batuetan erregistratutakoaren antzekoa izan zen. Hala ere, Europako burtsa-astean enpresa teknologikoak eta finantzarioak onerako nabarmendu ziren.

Laburbilduz, estatubatuarrak Esker Oneko Egunaren afarira biltzen direnean, ohartuko dira mahai gainean dagoen guztia nabarmen garestiagoa dela aurten. Esperientzia historikoak erakusten duenez, jendeak sarrien erosten duena (gasolina eta elikagaiak, adibidez) garestitu izanak desainguratu egin izan ditu, nolabait, inflazio-itxaropenak iraganean. Arrisku horrek, Erreserba Federalak kosta ahala kosta saihestu nahi duena, oso presente jarraitzen du, duela egun batzuk Michigango Unibertsitateak goranzko inflazio-itxaropenei buruz egindako inkestak erakutsi zuen bezala.

Ezagutzen ari garen ebidentzia makroekonomikoak ez du iradokitzen jarduera ekonomikoa nabarmen moteltzen ari denik Atlantikoaren beste aldean. Higiezinen merkatua da horren salbuespen esanguratsua. Halatan, egia bada ere eskaintzan botila-lepoak desagertzen ari direla, eta horrek inflazio-tasen jaitsiera eragiten duela, eskariaren inflazio-presioak bere horretan diraute funtsean, eta horrek esan nahi du Fed-ak ahalegin handiagoa egin behar duela inflazioaren eskariaren osagaia hozteko. 

Azken batean, argitaratzen diren datuak Fed-ak interpretatzeko duen moduaren mende egongo da espero dugun lurreratze ekonomikoa gogorra edo leuna izatea. Fed-eko funtzionarioek uste badute azkenaldiko indar ekonomikoak iradokitzen duela interes-tasak oraindik ez direla behar bezain murriztaileak, igoeren zikloa gehiago luzatuko da. Bestalde, erakundearen barruan gero eta talde handiagoa dagoenez diru-doikuntza handiegiaren beldur, interes-tasei buruzko etorkizuneko ibilbideak zalantzazkoa izaten jarraitzen du.

Hori da, hain zuzen, gure zorroetan errenta aldakorreko aktiboekiko dugun esposizioan kontu taktikoa mantentzera bultzatzen gaituena. Arrisku-egoera oso altua da, baina bidezkoa da aitortzea azken asteetan nolabaiteko hobekuntza izan dela. Nahiago dugu Estatu Batuetan hozte ekonomikoaren ebidentzia gehiago izatea eta inflazio-tasetan beheranzko bigarren irakurketa bat egitea, arrisku-aktiboetan posizionamendu konstruktiboagoa hartzen hasi aurretik. Gure ustez, egungo prezioen mailak, dena dela, sarbide ona dira datozen urteetarako zorro bat eraikitzeko asmoa duten inbertitzaileentzat, epe ertainerako errentagarritasun-itxaropenak nabarmen hobetu baitira azken hilabeteetan.